فهرست مطالب
API چیه؟ REST یعنی چی؟ — آموزش RESTful API به زبان ساده (قسمت دوم)
در این مقاله، وارد اولین مفهوم مهم در مسیر ساخت یک RESTful API واقعی با PHP میشویم:
اینکه API دقیقاً چیه و REST یعنی چی؟
اگر همیشه این اصطلاحات برایت مبهم بوده یا منابع آموزشی با توضیحات پیچیده تو را خسته کردهاند، این مقاله برای توست.
در این درس، همه چیز را ساده، تصویری و با مثال واقعی توضیح میدهم.
🔍 API چیه؟ (به زبان آدمیزاد!)
API مخفف Application Programming Interface است؛ اما معنی واقعی آن چیست؟
سادهترین توضیح:
API یک راه ارتباطی استاندارد بین دو نرمافزار است تا بتوانند با هم حرف بزنند.
هر زمان که دو برنامه، دو سیستم یا حتی دو بخش از یک نرمافزار باید به هم اطلاعات بدهند، معمولاً یک API بین آنها وجود دارد.
🎯 مثال ساده برای درک API
فرض کن وارد یک رستوران میشوی.
تو نمیتوانی مستقیم بروی داخل آشپزخانه، ولی از طریق پیشخدمت سفارش میدهی و غذا را تحویل میگیری.
در این مثال:
-
تو = Client (مشتری)
-
آشپزخانه = Server (سرور / دیتابیس)
-
پیشخدمت = API
پیشخدمت یک واسطه است؛ درخواست تو را میگیرد و نتیجه را از آشپزخانه میآورد.
این دقیقاً همان کاری است که APIها در دنیای نرمافزار انجام میدهند.
🧭 کاربرد API در دنیای واقعی
API را در همهجا میبینی:
-
وقتی از اپلیکیشن هواشناسی اطلاعات دما را میبینی → API
-
موقع پرداخت اینترنتی → API
-
ورود با گوگل یا اینستاگرام → API
-
اپلیکیشن موبایل یک سایت → API
-
تعامل فرانتاند و بکاند → API
پس اگر میخواهی یک برنامهنویس حرفهای بکاند یا فولاستک شوی،
یادگیری API الزامی است.
🔥 REST چیه؟
REST مخفف Representational State Transfer است.
این اسم کمی ترسناک است، اما نگذار ظاهرش فریب بدهد؛ REST فقط یک سبک طراحی API است.
میخواهیم REST را خیلی ساده تعریف کنیم:
REST یعنی مجموعهای از اصول که مشخص میکند APIها چطور باید طراحی شوند تا منطقی، خوانا و استاندارد باشند.
RESTful API یعنی APIهایی که طبق قوانین REST ساخته شدهاند.
📌 اصول ساده REST (به زبان کاملاً ساده)
REST چند مفهوم کلیدی دارد:
1) Resource یا منبع
در REST، هر چیزی یک “منبع” است.
مثالها:
-
/users→ کاربران -
/products→ محصولات -
/tasks→ تسکها
هر منبع معمولاً یک لیست دارد و هر آیتم از لیست شناسه (ID) خودش را.
2) استفاده از HTTP Method ها
در REST از متدهای HTTP برای انجام عملیات استفاده میکنیم:
| متد | عملکرد |
|---|---|
| GET | گرفتن اطلاعات |
| POST | ایجاد مورد جدید |
| PUT | ویرایش کامل |
| DELETE | حذف مورد |
مثالها:
-
GET /tasks→ دریافت لیست تسکها -
POST /tasks→ ایجاد تسک جدید -
GET /tasks/5→ دریافت تسک شماره ۵ -
DELETE /tasks/5→ حذف تسک شماره ۵
3) همخوانی URL با معنی عملیات
آدرسها در REST باید کاملاً معنیدار باشند.
مثال اشتباه:/getAllTasks.php
مثال درست:GET /tasks
🧪 چرا REST مهم است؟
-
استاندارد جهانی برای API نویسی است
-
توسط توسعهدهندههای فرانتاند و موبایل به راحتی استفاده میشود
-
خوانا، ساده و قابل توسعه است
-
بهترین انتخاب برای پروژههای واقعی است
تقریباً تمام APIهای مدرن که امروز میبینی،
از اینستاگرام گرفته تا پلتفرمهای بانکی، از اصول REST پیروی میکنند.
🎓 جمعبندی بخش دوم دوره
در این درس یاد گرفتیم:
-
API چیه و چرا نیازش داریم
-
REST چیست و چرا مهم است
-
مفهوم Resource
-
نقش متدهای HTTP در RESTful API
-
نمونههای واقعی و قابل لمس از API
از جلسه بعدی وارد مباحث بسیار مهم HTTP و ساختار Request/Response میشویم؛
پس از آن نیز بلافاصله وارد کدنویسی پروژه TO-DO API خواهیم شد.
