آموزش کامل نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++ (2025)

اگر می‌خواهید برنامه‌نویسی C++ را روی ویندوز شروع کنید، اولین قدم بعد از نصب ادیتور، نصب MinGW و راه‌اندازی GCC است. در این آموزش قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرید چطور:

• MinGW-w64 را به‌درستی دانلود و نصب کنید

• کامپایلر GCC / g++ را روی ویندوز فعال کنید

• متغیر محیطی PATH را تنظیم کنید

• نصب GCC را تست کنید

• خطاهای رایج مثل gcc is not recognized را برطرف کنید

این مقاله به‌صورت کامل، عملی و ساده نوشته شده تا بعد از انجام مراحل آن، بدون دردسر بتوانید کدهای C و C++ را در محیط‌هایی مثل VSCode اجرا و کامپایل کنید.

MinGW و GCC چیستند و چرا برای C++ لازم هستند؟

قبل از شروع نصب MinGW، بهتر است بدانیم دقیقاً با چه چیزی کار داریم:

• GCC (GNU Compiler Collection): مجموعه‌ای از کامپایلرها برای زبان‌های مختلف مثل C، C++، Fortran و…

• g++: کامپایلر مخصوص C++ در خانواده GCC

• MinGW-w64: پکیجی است که نسخه‌ی ویندوزی GCC را در اختیار شما قرار می‌دهد تا بتوانید روی ویندوز برنامه‌های C و C++ را کامپایل کنید.

پس وقتی می‌گوییم نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++، در واقع داریم کاری می‌کنیم که دستور g++ در ویندوز قابل استفاده شود.

مرحله اول: دانلود نسخه صحیح MinGW-w64

برای این‌که بعداً در کامپایل پروژه‌های C++ به مشکل نخورید، مهم است نسخه درست MinGW را دانلود کنید.

1. مرورگر را باز کنید و به صفحه دانلود MinGW-w64 بروید.

2. از یکی از Mirrorهای رسمی، گزینه‌ی Mingw-w64-builds را انتخاب کنید.

3. پس از باز شدن صفحه دانلود، نسخه 64 بیتی را بردارید.

4. لینک دانلود از گیت هاب

در زمان نصب، چند گزینه مهم وجود دارد که باید درست انتخاب شوند تا GCC برای C++ بدون مشکل کار کند.

مرحله دوم: نصب MinGW-w64 به‌صورت گام‌به‌گام

بعد از دانلود فایل نصب MinGW:

1. فایل نصب را اجرا کنید.

2. در مرحله انتخاب تنظیمات، موارد زیر را تنظیم کنید:

• Architecture:

  x86_64


• Threads:

  posix


• Exception:

  seh


این تنظیمات برای ویندوزهای ۶۴ بیتی و برنامه‌نویسی C++ بهترین گزینه هستند.

3. مسیر نصب را مشخص کنید. پیشنهاد من:

این مسیر هم کوتاه است، هم بعداً برای تنظیم PATH ساده‌تر می‌شود.

4. روی Next کلیک کنید و منتظر بمانید تا فرآیند نصب MinGW کامل شود.

در این مرحله، فایل‌های اصلی GCC، g++ و ابزارهای خط فرمان روی سیستم شما نصب شده‌اند، اما هنوز ویندوز نمی‌داند این ابزارها کجا هستند؛ برای همین باید PATH را تنظیم کنیم.

مرحله سوم: اضافه کردن GCC/g++ به PATH ویندوز

برای اینکه بتوانید در هر فولدر و هر ترمینالی، دستورات gcc و g++ را اجرا کنید، باید مسیر نصب MinGW را به Path ویندوز اضافه کنید.

1. باز کردن تنظیمات Environment Variables

1. روی Start کلیک کنید و عبارت environment variables را جستجو کنید.

2. روی گزینه Edit the system environment variables کلیک کنید.

3. در پنجره باز شده، روی دکمه Environment Variables… کلیک کنید.

2. ویرایش متغیر Path

در بخش پایین (System variables):

1. متغیر Path را پیدا کنید.

2. روی آن کلیک کنید و دکمه Edit را بزنید.

3. روی New کلیک کنید و مسیر زیر را اضافه کنید:

4. روی OK کلیک کنید و تمام پنجره‌ها را ببندید.

با این کار، ویندوز می‌فهمد که برنامه‌های gcc و g++ در پوشه C:\mingw64\bin قرار دارند و هر جا این دستورات را صدا بزنید، آن‌ها را پیدا می‌کند.

مرحله چهارم: تست نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++

حالا وقت آن است که مطمئن شویم نصب MinGW و راه‌اندازی GCC به‌درستی انجام شده است.

1. CMD یا PowerShell را باز کنید.

2. فرمان زیر را وارد کنید:

اگر همه چیز درست باشد، باید اطلاعات نسخه GCC به شما نمایش داده شود.

3. سپس فرمان زیر را تست کنید:

نمایش نسخه g++ یعنی کامپایلر C++ روی سیستم شما آماده استفاده است.

اگر با خطاهایی مثل gcc is not recognized as an internal or external command مواجه شدید، یعنی تنظیم PATH درست انجام نشده که در بخش خطاهای رایج به آن می‌رسیم.

مرحله پنجم: تست کامپایل یک برنامه ساده C++ با GCC

برای این‌که مطمئن شوید راه‌اندازی GCC برای C++ به‌درستی انجام شده، بهتر است یک برنامه ساده C++ را کامپایل کنید.

1. یک پوشه مثلاً با نام cpp-test روی دسکتاپ بسازید.

2. داخل آن یک فایل با نام main.cpp ایجاد کنید.

3. کد زیر را داخل آن قرار دهید:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    cout << "MinGW and GCC for C++ is working!" << endl;
    return 0;
}

4. در همان فولدر، Shift + راست کلیک کنید و گزینه Open in Terminal یا Open PowerShell window here را بزنید.

5. دستور زیر را برای کامپایل برنامه اجرا کنید:

اگر کامپایل موفق باشد، فایلی به نام main (یا main.exe) ساخته می‌شود. برای اجرا:

اگر متن MinGW and GCC for C++ is working! را دیدید، یعنی نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++ کاملاً موفقیت‌آمیز بوده است.

ارتباط MinGW و GCC با VSCode و محیط‌های برنامه‌نویسی

خیلی از هنرجوها این سؤال را دارند که:

«خب، حالا که MinGW نصب شد، چطور از آن در VSCode استفاده کنیم؟»

جواب ساده است: VSCode خودش کامپایلر ندارد و فقط یک ادیتور است؛ این MinGW و GCC هستند که کار کامپایل را انجام می‌دهند. وقتی شما نصب MinGW و راه‌اندازی GCC را درست انجام دهید، VSCode فقط این ابزارها را صدا می‌زند.

اگر می‌خواهید یاد بگیرید چطور در VSCode از این کامپایلر استفاده کنید، حتماً آموزش زیر را ببینید:

👈 آموزش نصب C++ در VSCode — راه‌اندازی GCC + اجرای اولین برنامه

خطاهای رایج بعد از نصب MinGW و راه‌اندازی GCC

در حین نصب MinGW یا استفاده از GCC ممکن است با چند ارور معروف مواجه شوید. در ادامه مهم‌ترین آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

۱. خطای gcc is not recognized

این خطا زمانی ظاهر می‌شود که:

• یا MinGW درست نصب نشده

• یا مسیر C:\mingw64\bin به Path اضافه نشده است

راه‌حل:

• دوباره وارد Environment Variables شوید

• مطمئن شوید این مسیر دقیقاً وجود دارد:

• اگر چند MinGW قبلی نصب کرده بودید، مسیرهای قدیمی را حذف کنید تا تداخل ایجاد نشود.

 

۲. مشکل در کامپایل برنامه‌های C++ با g++

گاهی دستور gcc کار می‌کند اما با g++ مشکل دارید.

• مطمئن شوید در پوشه C:\mingw64\bin فایل g++.exe وجود دارد.

• اگر وجود ندارد، احتمالاً نسخه ناقص نصب شده و باید MinGW را دوباره با تنظیمات درست نصب کنید.

۳. ارورهای مربوط به Permission یا دسترسی

اگر روی درایو سیستم یا پوشه‌های محافظت‌شده ویندوز کار می‌کنید، ممکن است با ارورهایی مواجه شوید. برای جلوگیری:

• پروژه‌های خود را در مسیری مثل C:\Projects\Cpp یا دسکتاپ نگه دارید.

• سعی کنید از فولدرهایی مثل Program Files برای پروژه‌ها استفاده نکنید.

بعد از نصب MinGW و GCC، قدم بعدی چیست؟

حالا که نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++ را انجام داده‌اید، شما آماده‌اید که:

• در VSCode برنامه‌نویسی C++ را شروع کنید

• یا در هر ترمینالی، با استفاده از g++ برنامه‌های C++ را کامپایل کنید

اگر می‌خواهید محیط VSCode را هم برای C++ تنظیم کنید، حتماً این آموزش را دنبال کنید:

👈 آموزش نصب C++ در VSCode — راه‌اندازی GCC + آموزش قدم‌به‌قدم

پیشنهاد ویژه: دوره آموزشی جامع و کاربردی C++ (پروژه‌محور)

تا اینجا یاد گرفتید که چطور کامپایلر C++ را روی سیستم نصب کنید. اما نصب کامپایلر فقط شروع کار است. اگر می‌خواهید:

• C++ را از صفر تا صد یاد بگیرید

• با انواع متغیرها، شرط‌ها، حلقه‌ها، توابع، کلاس‌ها و شیءگرایی کار کنید

• چندین پروژه عملی را مرحله‌به‌مرحله پیاده‌سازی کنید

پیشنهاد می‌کنم حتماً نگاهی به این دوره بیندازید:

👈 دوره آموزشی جامع و کاربردی برنامه‌نویسی C++
https://doroosamooz.ir/product/cpp-programming

این دوره بهترین مکمل برای همین آموزش است و مسیر یادگیری شما را کوتاه‌تر و منظم‌تر می‌کند.

پرسش‌های متداول درباره نصب MinGW و راه‌اندازی GCC

آیا MinGW تنها راه نصب GCC روی ویندوز است؟

خیر، ابزارهایی مثل MSYS2 یا TDM-GCC هم وجود دارند، اما برای اکثریت کاربران مبتدی و متوسط، MinGW-w64 ساده‌ترین و مناسب‌ترین گزینه است.

آیا برای هر IDE باید MinGW جداگانه نصب کنم؟

نه، اگر یک‌بار MinGW را نصب و PATH را تنظیم کنید، تقریباً همه ادیتورها و IDEها (مثل VSCode) می‌توانند از همان کامپایلر استفاده کنند.

آیا MinGW فقط برای C++ است؟

خیر، با MinGW می‌توانید زبان‌هایی مثل C، C++ و حتی بعضی زبان‌های دیگر که GCC از آن‌ها پشتیبانی می‌کند را کامپایل کنید.

اگر ویندوزم ۳۲ بیتی باشد چه کنم؟

در زمان دانلود MinGW باید نسخه‌ی ۳۲ بیتی (x86) را انتخاب کنید. تنظیمات شبیه همین آموزش است، فقط Architecture متفاوت خواهد بود.

جمع‌بندی

در این آموزش:

• با مفهوم MinGW و GCC آشنا شدیم

• یاد گرفتیم چطور نصب MinGW و راه‌اندازی GCC برای C++ را قدم‌به‌قدم انجام دهیم

• متغیر محیطی PATH را تنظیم کردیم

• نصب را با g++ --version و یک برنامه ساده C++ تست کردیم

• خطاهای رایج هنگام نصب GCC را بررسی کردیم

• و در نهایت، مسیر ادامه یادگیری C++ با دوره‌ی آموزشی را دیدیم